Les 3: Kan alles in B1?

Free Preview

Een tekst op niveau B1 is voor 80% van de bevolking goed te begrijpen. Dat is best een uitdaging voor de schrijver: schrijf je boodschap zodanig op, dat 80% van de mensen het begrijpt. Want hoe moet dat dan met moeilijke onderwerpen? Er zijn heel veel onderwerpen denkbaar die niet voor 80% van de mensen te begrijpen zijn. Kun je daar dan niet over schrijven? Moet je eigenlijk wel altijd B1 schrijven? En klinkt dat dan niet heel kinderachtig? Jip en Janneke, dat was toch iets voor kleuters?

Dit zijn vragen die we vaaak horen over B1. In deze les gaan we dieper in op dit soort vragen.

Moet je eigenlijk altijd alles B1 schrijven?

Nee dat hoeft niet. Het hangt ervan af voor wie je schrijft. Als schrijver houd je rekening met het taalniveau van je doelgroep. Schrijf je iets voor vakgenoten, dan kun je gewoon jargon gebruiken. Schrijf je een memo voor de directie, dan mag je ervan uitgaan dat B1 niet nodig is. Maar als je wilt dat de gemiddelde Nederlander je tekst begrijpt, schrijf dan op niveau B1. Dan mag je ervan uitgaan dat 80% van de mensen je tekst begrijpt.

Soms ken je je doelgroep niet (goed). Je kunt dan misschien het taalniveau niet inschatten. Ook dan is B1 een goed idee: liever iets te eenvoudig, dan het risico nemen dat je boodschap niet aankomt.

Kun je ook over moeilijke onderwerpen schrijven met B1?

Ja, dat kan zeker. Het is dan belangrijk om je onderwerp als het ware te ‘vertalen’ naar je lezer. Wat betekent het voor de lezer? Wat moet de lezer doen? Wat gebeurt er als hij of zij dat niet doet? Waarom moet het? Vaak helpt het om duidelijke voorbeelden te geven. Soms is het van belang dat relevant jargon wel genoemd wordt. Bijvoorbeeld in teksten met een juridisch doel. Dat hoeft geen probleem te zijn, als je die termen goed introduceert en uitlegt. Over al deze technieken leer je meer in de module Richtlijnen B1.

Hieronder zie je alvast een voorbeeld. Onder het voorbeeld geven we een toelichting:

Toelichting bij het voorbeeld

Mantelzorgwoning: dat woord is waarschijnlijk niet bij iedereen bekend. Zelfs niet als je er eentje hebt of nodig hebt. Het woord is hier wel belangrijk. Want voor een mantelzorgwoning is geen vergunning nodig, maar voor bijvoorbeeld een gastenverblijf of bed and breakfast (soms) wel. Het woord moet dus absoluut genoemd worden.

Het onderwerp is niet heel eenvoudig. Het gaat over (geen) vergunningsplicht voor een mantelzorgwoning. Toch lukt het de schrijver om op niveau B1 uit te leggen hoe het zit. De schrijver heeft ervoor gekozen om het ‘moeilijke’ woord mantelzorgwoning uit te leggen. Die uitleg is helder, kort en bevat geen moeilijke woorden. Deze uitleg zal de meerderheid van de mensen zeker snappen.

Maar klinkt B1 niet heel kinderachtig?

Veel schrijvers denken dat een tekst op B1-niveau kinderachtig overkomt. Misschien komt dat wel doordat B1 vaak “Jip en Janneke-taal” is genoemd. En Jip en Janneke, dat is toch iets voor kleuters? Maak je geen zorgen. De inhoud van je tekst daalt niet ineens naar kleuterniveau als je je schrijfstijl aanpast aan het niveau van je lezers.

Bovendien hoor je zelden mensen klagen dat een tekst “te begrijpelijk” is, toch? Alleen over te moeilijk of onbegrijpelijk wordt geklaagd. Een heldere en prettig leesbare tekst oogst alleen maar complimenten.

Een voorbeeld:

Toelichting bij het voorbeeld:

Je zag een tekstfragment van de website van de gemeente Den Haag. Deze tekst is geschreven op niveau B1. De zinnen zijn niet te lang, helder opgebouwd en de tekst bevat nauwelijks moeilijke woorden. De lezer krijgt een heldere uitleg, maar de tekst klinkt niet kinderachtig.

Vraag

Vraag

Terug naar: B1 schrijven > Module 1: Introductie B1
Ga naar de bovenkant